DPF Nedir? Partikül Filtresi Tıkanırsa Ne Olur?

Dizel bir aracın gösterge panelinde partikül filtresi uyarısı yandığında çoğu sürücü ne yapması gerektiğini bilemez. Soğuk havalarda motorun çalışma sıcaklığına ulaşması uzar; kısa mesafeli kullanımda filtre kendini temizleme fırsatı bulamayabilir. Bu yazıda DPF'nin ne olduğunu, nasıl temizlendiğini ve tıkandığında neler olduğunu anlattık.

DPF (Dizel Partikül Filtresi) Nedir?

DPF, İngilizce "Diesel Particulate Filter" ifadesinin kısaltmasıdır. Egzoz hattına yerleştirilen bu filtre, dizel motorun egzoz gazındaki is (kurum) parçacıklarını tutar. İçinde genellikle petek yapılı bir seramik gövde bulunur; kanalların uçları sırayla kapalıdır ve egzoz gazı gözenekli duvarlardan geçerken is parçacıkları duvarda kalır.

DPF ile katalitik konvertör aynı parça değildir. Katalizör egzozdaki zararlı gazları kimyasal olarak dönüştürür, DPF ise katı parçacıkları tutar. Bazı araçlarda ikisi aynı gövde içinde yer alır.

Rejenerasyon: Filtre Kendini Nasıl Temizler?

Filtrede biriken is, belirli aralıklarla yüksek sıcaklıkta yakılarak temizlenir. Bu işleme rejenerasyon denir.

• Kendiliğinden temizlenme: Uzun ve akıcı yolculuklarda egzoz sıcaklığı yeterince yükselir, is kendiliğinden yanar.
• Motor yönetimiyle temizlenme: Filtre belirli bir doluluğa ulaştığında motor kontrol ünitesi egzoz sıcaklığını yükselterek temizliği başlatır. Mazda, bu sırada motor sesinin ve egzoz kokusunun değişebileceğini belirtir.

Kısa, düşük hızlı ve soğuk motorla yapılan yolculuklarda bu temizlik tamamlanamayabilir. Filtre doldukça uyarı lambası yanar.

DPF Uyarı Lambası Yanarsa Ne Yapmalı?

İlk başvurulacak yer aracınızın kullanım kılavuzudur; çünkü markalar farklı sürüş koşulları ister. Örneğin Mazda'nın kullanım kılavuzunda (SKYACTIV-D 1.8 motor), uyarı sabit yandığında motor yeterince ısındıktan sonra (soğutma suyu en az 80 °C) aracın en az 15 km/sa hızla yaklaşık 15–20 dakika sürülmesi önerilir. Diğer markalar farklı hız, devir ve süre tarif edebilir. Bu sürüş, hız sınırları ve yol koşulları elverdiğinde yapılmalıdır.

Aynı kılavuza göre uyarı lambası yanıp sönmeye başlarsa araç beklemeden servise götürülmelidir. Bu durumda filtreyi korumak için motor gücü kısıtlanır; araç kontrol ettirilmeden kullanılmaya devam edilirse motor arızalanabilir.

Partikül Filtresi Tıkanırsa Ne Olur?

Dolan filtre egzoz gazının çıkışını zorlaştırır. Sonuçta motor gücü düşer, araç koruma moduna geçebilir ve uyarı ihmal edildikçe sorun büyür. Ayrıca rejenerasyonla yanmayan kül, filtrede zamanla birikir. Bu nedenle çok uzun süre kullanılan bir filtrede temizlik ya da değişim gündeme gelebilir.

Filtrenin sık sık dolması bazen başka bir arızanın belirtisidir. Sensör, yakıt sistemi ya da motordaki bir sorun is üretimini artırabilir. Bu yüzden yalnızca filtreyi temizlemek yerine nedeni bulmak gerekir. Egzozdan gelen dumanın rengi de ipucu verir; ayrıntılar için Egzozdan Beyaz Duman Neden Çıkar? yazımıza bakabilirsiniz.

DPF Temizliği Nasıl Yapılır?

1. Arıza tespit cihazıyla hata kayıtları ve filtreye ait sensör verileri okunur.
2. Uygunsa servis ortamında, cihaz üzerinden temizleme (servis rejenerasyonu) başlatılır.
3. Filtre aşırı dolmuş ya da kül birikmişse sökülerek temizlenmesi veya değiştirilmesi gerekebilir.
4. Tıkanmaya yol açan başka bir arıza varsa giderilir; aksi hâlde sorun kısa sürede tekrarlar.

Halk arasında "DPF iptali" olarak bilinen uygulama, aracın üretici onaylı emisyon donanımını devre dışı bırakır. Biz bu uygulamayı önermiyoruz.

Tıkanmayı Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

• Aracı yalnızca kısa mesafelerde kullanıyorsanız ara sıra daha uzun ve akıcı bir yolculuk yapın.
• Uyarı lambasını ertelemeyin; kılavuzdaki sürüş tarifini uygulayın.
• Kılavuzun istediği motor yağını kullanın. ACEA'nın C sınıfı yağları, partikül filtresi gibi egzoz arıtma sistemleriyle uyumlu, düşük kül içerikli yağlar olarak tanımlanır. Yağ seçimi için Doğru Yağ Değişimi yazımıza göz atabilirsiniz.
• Bakımları zamanında yaptırın; periyodik bakım sırasında hata kayıtları da okunabilir.

Sık Sorulan Sorular

DPF nedir?

DPF, dizel motorun egzozundaki is parçacıklarını tutan dizel partikül filtresidir. Biriken is, rejenerasyon denen işlemle yüksek sıcaklıkta yakılarak temizlenir.

DPF lambası yanarken araç kullanılır mı?

Lamba sabit yanıyorsa kılavuzdaki sürüş koşullarıyla filtre çoğu zaman temizlenebilir. Lamba yanıp sönüyorsa araç beklemeden servise götürülmelidir.

Kısa yolculuklar DPF'yi tıkar mı?

Kısa ve düşük hızlı yolculuklarda filtre temizlik için gereken sıcaklığa ulaşamayabilir. Araç sürekli böyle kullanılırsa filtre daha sık dolar.

DPF ile katalizör aynı şey mi?

Hayır. Katalizör zararlı gazları dönüştürür, DPF is parçacıklarını tutar. Bazı araçlarda ikisi aynı gövdede bulunur.

Osmaniye'de DPF uyarısı ve dizel motor arızaları için Bilgisayarlı Arıza Tespiti ve Özel Servis sayfalarımıza bakabilir, randevu için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.